Filtr w centrali wentylacyjnej zapycha się stopniowo i nikt tego nie widzi, dopóki nie spadnie wydajność albo nie wzrośnie rachunek za prąd. Najprostszy sposób, żeby nie zgadywać, to mierzyć spadek ciśnienia na filtrze. Pytanie brzmi, czym: presostatem, który tylko zgłasza przekroczenie progu, czy przetwornikiem, który podaje pomiar na bieżąco. Poniżej porównujemy oba rozwiązania i opisujemy, jak ustawić alarm, żeby faktycznie pomagał.
Dlaczego warto mierzyć ΔP na filtrze
Im więcej pyłu zatrzymuje filtr, tym większy opór stawia powietrzu, a wentylator musi pracować mocniej, żeby utrzymać przepływ. Różnica ciśnień przed filtrem i za nim (ΔP) jest więc bezpośrednim wskaźnikiem jego zapełnienia. To znacznie lepsza podstawa decyzji o wymianie niż kalendarz, o czym piszemy w artykułach o ΔP rzeczywistym i katalogowym oraz o tym, kiedy wymieniać filtr powietrza. Sygnalizowanie konieczności wymiany filtrów pojawia się także wśród wymagań dla nowych central opisanych w artykule o dyrektywie EcoDesign.
Presostat różnicowy: prosty sygnał "tak lub nie"
Presostat różnicowy (wskaźnik zabrudzenia filtra) ma ustawiony próg. Gdy ΔP go przekroczy, przełącza styk, a sterownik albo lampka zgłaszają alarm. To rozwiązanie proste i tanie, które w wielu instalacjach w zupełności wystarcza. Jego ograniczenie jest takie, że wiesz tylko, że próg został przekroczony. Nie widzisz, jak szybko filtr się zapełniał, ani ile jeszcze wytrzyma.
Przetwornik różnicy ciśnień: pomiar ciągły i trend
Przetwornik przekazuje zmierzoną wartość ΔP do sterownika lub systemu BMS jako sygnał analogowy albo cyfrowy. Dzięki temu widać aktualny opór filtra, jego przebieg w czasie i można na tej podstawie planować wymianę, zanim pojawi się alarm. W ofercie marki PRODUAL są m.in. przetworniki różnicy ciśnień PEL 1000 i PEL 2500 (także wersja z Bluetooth) oraz wskaźniki zabrudzenia filtrów, takie jak DPG300 i PS300.
Który wybrać
- Presostat wybierz, gdy wystarczy alarm przy przekroczeniu progu, instalacja jest prosta, a centrala pracuje ze stałą wydajnością.
- Przetwornik wybierz, gdy masz BMS lub sterownik, który potrafi odczytać wartość, chcesz widzieć trend zapełniania filtra albo wydajność centrali się zmienia.
- W razie wątpliwości przetwornik jest bardziej elastyczny, bo próg alarmu można zmieniać w sterowniku bez wchodzenia do centrali.
Jak ustawić próg alarmu
- Po wymianie filtra na nowy zanotuj ΔP czystego filtra przy typowej wydajności centrali.
- Odczytaj z karty katalogowej filtra końcowy spadek ciśnienia zalecany przez producenta.
- Ustaw próg alarmu poniżej wartości końcowej, tak aby zostawić zapas na zaplanowanie wymiany. Dokładną wartość najlepiej ustalić z projektantem lub serwisem, bo zależy od filtra i instalacji.
- Po następnej wymianie porównaj ΔP nowego filtra z poprzednim. Duża różnica sugeruje inny typ filtra albo problem z pomiarem.
Pamiętaj, że różne filtry tej samej klasy mogą mieć różny opór początkowy, o czym piszemy w artykule dlaczego filtry tej samej klasy zużywają się w różnym tempie.
Zmienny przepływ a stały próg
ΔP na filtrze zależy od przepływu powietrza. W centralach z regulacją prędkości wentylatorów, na przykład z silnikami EC albo w układach VAV i wentylacji sterowanej zapotrzebowaniem (więcej w artykule o systemach VAV i CAV), ten sam filtr pokaże niższe ΔP przy małej wydajności i wyższe przy dużej. Stały próg presostatu może więc w ogóle nie zadziałać, gdy centrala pracuje na niskich obrotach. W takich instalacjach lepiej odczytywać ΔP przy porównywalnej wydajności albo skorygować odczyt o przepływ w sterowniku.
Dwa stopnie filtracji: mierz osobno
Jeśli w centrali pracuje prefiltr i filtr dokładny (układ opisany w artykule o dwustopniowej filtracji), pomiar na obu stopniach razem ukryje, który z nich jest zapchany. Osobny pomiar na każdym stopniu pozwala wymieniać tańszy prefiltr częściej i nie wymieniać zbyt wcześnie droższego filtra dokładnego.
Najczęstsze błędy przy montażu i ustawieniach
- zamienione króćce pomiarowe (plus i minus) lub podłączenie po niewłaściwej stronie filtra,
- nieszczelne, załamane lub zawilgocone wężyki pomiarowe,
- pomiar na odcinku, który nie obejmuje całego filtra,
- próg alarmu ustawiony "na oko", bez odniesienia do karty filtra,
- niezerowanie ani niekalibrowanie przetwornika zgodnie z instrukcją producenta,
- ignorowanie alarmu lub kasowanie go bez wymiany filtra,
- brak sprawdzenia odczytu po wymianie filtra.
Co zrobić po alarmie
Alarm zabrudzenia oznacza zwykle wymianę filtra. W ofercie TECHMES znajdziesz filtry kieszeniowe, także produkowane na wymiar do konkretnej centrali.
Czujniki i przetworniki w ofercie TECHMES
TECHMES jest autoryzowanym dystrybutorem marki PRODUAL, w której ofercie są przetworniki różnicy ciśnień powietrza, wskaźniki zabrudzenia filtrów oraz czujniki temperatury, wilgotności i CO2. W ofercie mamy też siłowniki i zawory marki BELIMO do central wentylacyjnych. Pozostałe komponenty do central znajdziesz w kategorii Automatyka. Jeśli nie wiesz, co wybrać do swojej centrali, skontaktuj się z nami i doradzimy w doborze.
Czym różni się presostat od przetwornika różnicy ciśnień?
Presostat zgłasza przekroczenie ustawionego progu (sygnał tak lub nie). Przetwornik podaje zmierzoną wartość ΔP w sposób ciągły, co pozwala obserwować trend i planować wymianę filtra.
Jak ustawić próg alarmu zabrudzenia filtra?
Na podstawie ΔP nowego filtra i końcowego spadku ciśnienia podanego w karcie katalogowej producenta. Próg ustawia się poniżej wartości końcowej, tak aby zostawić zapas czasu na wymianę.
Czy stały próg alarmu działa w centrali z regulacją wydajności?
Nie zawsze. ΔP zależy od przepływu, więc przy niskiej wydajności odczyt będzie niższy. W takich centralach lepiej porównywać odczyty przy podobnej wydajności albo skorygować je o przepływ w sterowniku.
Czy można mierzyć ΔP na prefiltrze i filtrze dokładnym osobno?
Tak, i jest to zalecane. Pozwala to ocenić zapełnienie każdego stopnia osobno i wymieniać filtry w odpowiednim momencie.
Co zrobić, gdy alarm zabrudzenia filtra nie znika po wymianie filtra?
Sprawdź podłączenie wężyków pomiarowych, ich szczelność i kierunek podłączenia, a następnie zerowanie lub kalibrację urządzenia zgodnie z instrukcją producenta.