Wybór niewłaściwej klasy filtracji to jeden z najczęstszych błędów przy doborze filtrów do centrali wentylacyjnej - zbyt niska klasa nie chroni wymiennika, a zbyt wysoka generuje opory, które przeciążają wentylator i zwiększają zużycie energii. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa klasyfikacja ISO 16890, czym różnią się poszczególne klasy filtrów i jak dobrać właściwą do konkretnej instalacji.
Jak działa klasyfikacja filtrów powietrza (ISO 16890)
Od 2018 roku obowiązuje norma ISO 16890, która zastąpiła starsze oznaczenia EN 779 (G4, F7, F9). Nowa klasyfikacja opiera się na rzeczywistej skuteczności zatrzymywania frakcji pyłu atmosferycznego, a nie na pyle testowym w warunkach laboratoryjnych - dzięki temu lepiej odzwierciedla realne działanie filtra w instalacji.
- ISO Coarse – filtracja wstępna, zatrzymuje największe cząstki: kurz, włókna, pyłki.
- ePM10 – skuteczność względem cząstek o średnicy 0,3–10 µm.
- ePM2,5 – wychwytuje pyły zawieszone PM2,5, istotne dla ochrony zdrowia.
- ePM1 – najwyższa dostępna ochrona, stosowana w filtracji końcowej.
Warto pamiętać: nie ma prostego przelicznika „klasa na klasę” między starą normą EN 779 a ISO 16890 – filtr oznaczony dawniej jako F7 może dziś odpowiadać różnym klasom ePM w zależności od producenta i medium filtracyjnego. Pełne zestawienie różnic znajdziesz w artykule EN 779:2012 a ISO 16890 – różnice.
Rodzaje filtrów powietrza – przegląd
Filtry kieszeniowe G4 / ISO Coarse
Najprostsze i najczęściej stosowane filtry wstępne. Zatrzymują większe zanieczyszczenia – kurz, włókna, pyłki – chroniąc wymiennik ciepła i kolejne stopnie filtracji przed szybkim zabrudzeniem. Budowa kieszeniowa zwiększa powierzchnię filtracyjną, co wydłuża żywotność filtra i obniża opory przepływu w porównaniu do filtrów płaskich. Przykład: filtr kieszeniowy G4 592x592x200/6.
Filtry F7 / F9 (ePM1)
Filtry dokładne, przeznaczone do filtracji końcowej powietrza nawiewanego. Skutecznie zatrzymują drobne pyły, alergeny i cząstki smogu. Stosowane wszędzie tam, gdzie liczy się jakość powietrza wewnętrznego – biura, obiekty użyteczności publicznej, instalacje HVAC o podwyższonych wymaganiach. Przykład: filtr kieszeniowy F7 592x592x360/6. Więcej o tej klasie, w tym o dostępnych filtrach F9: Filtr kieszeniowy F7 i F9 – filtracja ePM1.
Filtry HEPA i ULPA
Filtry najwyższej klasy, usuwające nawet 99,995% zanieczyszczeń. Stosowane w pomieszczeniach czystych – przemysł farmaceutyczny, laboratoria, serwerownie, sale operacyjne. W typowej instalacji HVAC biurowej lub przemysłowej rzadko są konieczne – to rozwiązanie do zastosowań specjalistycznych. Potrzebujesz filtracji HEPA dla swojej instalacji? Skontaktuj się z nami – doradzimy rozwiązanie dopasowane do wymagań obiektu.
Jak dobrać właściwą klasę filtracji – przykład
Załóżmy instalację w biurowcu w centrum miasta, gdzie stężenie PM2,5 w powietrzu zewnętrznym bywa podwyższone. Typowy dobór dwustopniowy wygląda tak:
- Stopień 1 (wstępny): G4 / ISO Coarse – chroni wymiennik i wentylator przed grubym pyłem, wymiana co 2–3 miesiące.
- Stopień 2 (dokładny): F7 / ePM2,5 – zapewnia jakość powietrza odpowiednią dla pomieszczeń biurowych, wymiana co 6–12 miesięcy.
Taki układ dwustopniowy pozwala jednocześnie chronić instalację i utrzymać niskie opory przepływu – filtr wstępny przejmuje większość zanieczyszczeń, więc filtr dokładny zapycha się wolniej.
Kiedy wyższa klasa filtracji może się nie opłacać: zastosowanie filtra ePM1 tam, gdzie wystarczyłby ePM2,5, zwiększa opory przepływu i obciążenie wentylatora bez realnej korzyści dla jakości powietrza w typowym biurze. Zbyt wysoka klasa filtracji bez odpowiednio zaprojektowanej instalacji prowadzi do szybszego zużycia energii i częstszej wymiany filtrów.
Częstotliwość wymiany
Częstotliwość wymiany zależy od klasy filtracji, warunków pracy instalacji oraz stopnia zapylenia powietrza:
- Filtry wstępne (G4) – co 2–4 miesiące, częściej w obiektach o podwyższonym zapyleniu.
- Filtry dokładne (F7/F9) – co 6–12 miesięcy.
Regularna kontrola filtrów i monitorowanie spadku ciśnienia na centrali pozwala uniknąć niepotrzebnego obciążenia wentylatora. Więcej o objawach zużytego filtra: nieprzyjemny zapach z wentylacji.
Nie masz pewności, jaki filtr wybrać do swojej instalacji? Skontaktuj się z nami – podaj typ centrali, wymiary lub klasę filtracji, a dobierzemy odpowiedni filtr zgodny z ISO 16890. Zobacz też pełną ofertę: filtry powietrza w naszym sklepie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy filtr o wyższej klasie zawsze jest lepszym wyborem?
Nie. Zbyt wysoka klasa filtracji bez odpowiednio zaprojektowanej instalacji powoduje nadmierny wzrost oporów przepływu i spadek wydajności centrali. Klasę należy dobrać do rzeczywistych wymagań obiektu.
Czy zamienniki filtrów są tak samo skuteczne jak oryginalne?
Tak, pod warunkiem zachowania tych samych parametrów technicznych – klasy filtracji, wymiarów oraz oporów przepływu. Filtry TECHMES zgodne z ISO 16890 są dopasowane 1:1 do oryginalnych ram montażowych popularnych central wentylacyjnych.
Jak często sprawdzać stan filtra?
Zaleca się regularną kontrolę wizualną oraz monitorowanie spadku ciśnienia na sterowniku centrali – wzrost oporów to najczęstszy sygnał, że filtr wymaga wymiany.
Chcesz dobrać filtr do konkretnej centrali? Sprawdź poradnik: Jak dobrać filtr powietrza do konkretnej centrali wentylacyjnej?
Chcesz zobaczyć pełne, szczegółowe zestawienie wszystkich klas filtracji wraz z tabelą porównawczą? Sprawdź nasz przewodnik: Klasy filtrów powietrza G4, F7, F9, ISO ePM.