Normy filtrów powietrza w HVAC to nie tylko teoria – mają realny wpływ na jakość powietrza, zużycie energii i dobór właściwego filtra. Błędna interpretacja normy może prowadzić do źle dobranego filtra, spadku wydajności instalacji i wyższych kosztów eksploatacji.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różni się EN 779 od ISO 16890, jak interpretować klasy filtrów i jak dobrać filtr zgodny z aktualną normą.
Co zmiana normy oznacza w praktyce
Zmiana z EN 779 na ISO 16890 to nie tylko inne oznaczenia – to zupełnie inne podejście do filtracji powietrza. W praktyce oznacza dokładniejsze dopasowanie filtra do jakości powietrza, lepszą ochronę zdrowia (PM1, PM2,5), możliwość realnego porównania filtrów różnych producentów oraz bardziej świadomy dobór filtrów do instalacji HVAC. Dlatego dobór filtra „po staremu” – wyłącznie na podstawie oznaczeń G4, F7 – często jest dziś błędem.
Czym jest norma dotycząca filtrów powietrza
Norma to dokument, który określa wymagania, zasady i wytyczne dotyczące produktów lub procesów, jest opracowany przez jednostkę normalizacyjną i ma charakter dobrowolny, ale powszechnie stosowany. W przypadku filtrów powietrza normy zapewniają, że produkty różnych producentów można porównywać według tych samych kryteriów, a parametry deklarowane na kartach katalogowych mają jednolite znaczenie.
EN 779:2012 – klasyfikacja według skuteczności średniej
Norma EN 779:2012 przez lata była podstawowym dokumentem klasyfikującym filtry w Europie. Dzieliła filtry na trzy główne grupy:
- G1–G4 – filtry zgrubne (prefiltry).
- M5–M6 – filtry średniej klasy.
- F7–F9 – filtry dokładne.
Skuteczność filtrów określano na podstawie stopnia odpylania (Am) i średniej skuteczności filtracji (Em). Testowano głównie cząstki o jednej, określonej wielkości (0,4 µm), co nie odpowiadało rzeczywistemu zanieczyszczeniu powietrza, gdzie występują cząstki o wielu średnicach – od PM10 nawet do PM1.
ISO 16890 – nowoczesna i globalna norma filtracji
W 2016 roku wprowadzono normę ISO 16890, a od 2018 roku stała się ona obowiązującym standardem, zastępując EN 779:2012. Wprowadziła podejście oparte na frakcjach pyłu zawieszonego, znanych z raportów WHO i systemów monitoringu jakości powietrza. ISO 16890 klasyfikuje filtry na podstawie skuteczności wobec cząstek PM10 (≤10 µm), PM2,5 (≤2,5 µm) i PM1 (≤1 µm). Aby filtr został zakwalifikowany do konkretnej klasy, musi wykazywać minimum 50% skuteczności w danej frakcji – np. ePM10 70%, ePM2,5 65% czy ePM1 50%. Dzięki temu użytkownicy dostają jasną informację, jak filtr radzi sobie z cząstkami najbardziej szkodliwymi dla zdrowia.
Jak przełożyć stare oznaczenia na nową normę
Nie istnieje jednoznaczna konwersja „1:1”, jednak orientacyjnie: G4 odpowiada klasie ISO Coarse, M5–M6 najczęściej odpowiadają ePM10, a F7–F9 odpowiadają klasom ePM2,5 lub ePM1. Dokładna klasyfikacja zależy od wyników badań konkretnego filtra według ISO 16890. Pełny przegląd klas znajdziesz w artykule: Rodzaje filtrów powietrza i ich kwalifikacja.
Filtry zgodne z ISO 16890 w ofercie TECHMES
W naszej ofercie znajdziesz filtry klas ISO Coarse, ePM10, ePM2,5 oraz ePM1. Zobacz pełną ofertę: filtry powietrza w sklepie.
Chcesz dobrać filtr zgodny z ISO 16890 do swojej centrali? Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać odpowiednią klasę filtracji do obiektu, warunków pracy i producenta centrali.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się norma EN 779:2012 od ISO 16890?
Norma EN 779:2012 klasyfikowała filtry na podstawie skuteczności średniej dla cząstek o jednej wielkości (ok. 0,4 µm), co nie odzwierciedlało rzeczywistych warunków zanieczyszczenia powietrza. Norma ISO 16890 wprowadziła podział oparty na frakcjach pyłów PM10, PM2,5 i PM1, dzięki czemu znacznie lepiej opisuje faktyczną skuteczność filtrów i ich wpływ na jakość powietrza.
Czy norma EN 779:2012 nadal obowiązuje?
Nie. Norma EN 779:2012 została oficjalnie zastąpiona przez ISO 16890. Od 2018 roku ISO 16890 jest obowiązującym standardem klasyfikacji filtrów powietrza w Europie i na świecie. Oznaczenia G4, M5 czy F7 są nadal spotykane, ale powinny być uzupełniane lub zastępowane klasami ISO.
Jak przełożyć klasy EN 779 (G4, F7) na ISO 16890?
Nie istnieje jednoznaczna konwersja „1:1”, jednak orientacyjnie: G4 odpowiada klasie ISO Coarse, M5–M6 najczęściej odpowiadają ePM10, a F7–F9 odpowiadają klasom ePM2,5 lub ePM1. Dokładna klasyfikacja zależy od wyników badań konkretnego filtra według ISO 16890.
Szukasz szybkiego zestawienia wszystkich klas filtrów (G3–G4, M5–M6, F7–F9) z ich odpowiednikami w ISO 16890? Zobacz nasz przewodnik: Klasy filtrów powietrza G4, F7, F9, ISO ePM.