Klasyfikacja filtrów powietrza – normy EN 779 i ISO 16890

Klasyfikacja filtrów powietrza określa skuteczność filtracji danego filtra - czyli jaki odsetek cząstek zanieczyszczeń o określonej wielkości jest przez niego zatrzymywany. Znajomość systemu klasyfikacji pozwala świadomie dobrać filtr do instalacji wentylacyjnej, klimatyzacyjnej lub rekuperatora, a także porównywać produkty różnych producentów.

W Polsce i Europie przez wiele lat obowiązywała norma EN 779, która została zastąpiona w 2018 roku przez normę ISO 16890. Obie klasyfikacje nadal funkcjonują równolegle w branży HVAC - stąd na filtrach można spotkać zarówno oznaczenia G4, M5, F7, F9, jak i nowsze ePM1, ePM2.5, ePM10.

Norma EN 779 - stara klasyfikacja filtrów powietrza

Norma EN 779 dzieliła filtry powietrza na trzy grupy: filtry zgrubne (G), filtry średnie (M) i filtry dokładne (F). W ramach każdej grupy wyróżniano podklasy oznaczone cyfrą.

Klasy filtrów wg EN 779:

• G1, G2, G3, G4 - filtry zgrubne (Coarse). Zatrzymują duże cząstki pyłu, pyłki roślin, owady. Stosowane jako filtracja wstępna. G4 to najwyższa klasa w tej grupie.
• M5, M6 - filtry średnie (Medium). Zatrzymują drobniejszy pył i cząstki PM10. Stosowane jako filtracja pośrednia lub samodzielna w mniej wymagających instalacjach.
• F7, F8, F9 - filtry dokładne (Fine). Zatrzymują bardzo drobne cząstki pyłu, smog i pyły miejskie. F9 to najwyższa klasa w tej grupie - zatrzymuje ponad 95% cząstek o średnicy 0,4 µm.

Oznaczenia G4, M5, M6, F7, F9 są nadal powszechnie stosowane przez producentów i projektantów instalacji HVAC, mimo że norma EN 779 została formalnie wycofana.

Norma ISO 16890 - aktualna klasyfikacja filtrów powietrza

Norma ISO 16890 obowiązuje od 2018 roku i zastąpiła EN 779. Wprowadza bardziej precyzyjny system klasyfikacji oparty na skuteczności zatrzymywania cząstek o określonych średnicach aerodynamicznych: PM1, PM2.5 i PM10.

Klasy filtrów wg ISO 16890:

• ISO Coarse - odpowiednik filtrów G (G1-G4). Skuteczność filtracji poniżej 50% dla PM10. Filtracja wstępna.
• ePM10 - skuteczność filtracji ≥ 50% dla cząstek PM10 (średnica 1-10 µm). Odpowiednik klas M5-M6.
• ePM2.5 - skuteczność filtracji ≥ 50% dla cząstek PM2.5 (średnica 0,3-2,5 µm).
• ePM1 - skuteczność filtracji ≥ 50% dla cząstek PM1 (średnica poniżej 1 µm). Odpowiednik klas F7-F9.

W ramach każdej klasy ISO 16890 podaje się dokładną wartość procentową skuteczności, np. ePM1 65% lub ePM1 80%. Im wyższa wartość procentowa, tym skuteczniejsza filtracja.

Porównanie klas EN 779 i ISO 16890

Poniższe zestawienie pokazuje przybliżone odpowiedniki klas filtrów wg obu norm:

• G4 → ISO Coarse ≥ 75%
• M5 → ePM10 ≥ 50%
• M6 → ePM10 ≥ 65%
• F7 → ePM1 ≥ 50%
• F8 → ePM1 ≥ 65%
• F9 → ePM1 ≥ 80%

Warto pamiętać, że to przybliżenia - metody pomiarowe obu norm różnią się od siebie, dlatego bezpośrednie porównanie nie zawsze jest możliwe. Przy zakupie filtra zawsze warto sprawdzić deklarację producenta zgodną z ISO 16890.

Szczegółowy opis klas F7 i F9 znajdziesz na stronie filtr kieszeniowy F7 i F9.

Która klasa filtracji jest najskuteczniejsza?

Spośród filtrów stosowanych w typowych instalacjach wentylacyjnych najwyższą skutecznością filtracji charakteryzuje się filtr F9 (ePM1 ≥ 80%) - zatrzymuje co najmniej 80% cząstek PM1, czyli najdrobniejszych pyłów o średnicy poniżej 1 µm. To właśnie te cząstki są najbardziej szkodliwe dla zdrowia, ponieważ wnikają głęboko do układu oddechowego.

Wyżej w hierarchii skuteczności stoją filtry HEPA (klasy H10-H14), jednak są one stosowane w specjalistycznych instalacjach - salach operacyjnych, cleanroomach, laboratoriach farmaceutycznych - a nie w standardowej wentylacji mechanicznej. Opory przepływu filtrów HEPA są zbyt wysokie dla typowych central wentylacyjnych.

W praktycznych instalacjach HVAC filtr F9 to górna granica filtracji powietrza nawiewanego przy zachowaniu akceptowalnych parametrów przepływu powietrza.

Jak dobrać klasę filtracji do instalacji?

Dobór klasy filtracji zależy od kilku czynników: przeznaczenia obiektu, lokalizacji (jakość powietrza zewnętrznego) oraz wymagań projektowych instalacji.

Ogólne zalecenia:

• Obiekty przemysłowe, magazyny - filtracja wstępna G4, opcjonalnie M5 jako drugi stopień.
• Biura, szkoły, obiekty handlowe - minimum F7, zalecany układ G4 + F7.
• Budynki mieszkalne, rekuperatory - G4 na wywiewie, F7 na nawiewie.
• Szpitale, laboratoria, serwerownie - F9, w wybranych strefach filtry HEPA.
• Obszary o wysokim smogu - F7 jako minimum, rekomendowany F9.

Więcej o doborze filtrów do konkretnych instalacji przeczytasz w artykule jak dobrać filtr powietrza do konkretnej centrali wentylacyjnej.

Filtry powietrza wg klasyfikacji ISO 16890 - oferta TECHMES

W TECHMES produkujemy filtry do wentylacji mechanicznej we wszystkich podstawowych klasach filtracji: G4, M5, M6, F7 i F9. Każdy filtr spełnia wymagania normy ISO 16890 i jest dostępny w standardowych wymiarach lub wykonaniu na zamówienie.

Produkujemy filtry dopasowane do central wentylacyjnych VTS, Klimor, Frapol, Systemair, Komfovent i Vents. W razie wątpliwości co do doboru klasy filtracji - skontaktuj się z nami, pomożemy wybrać właściwe rozwiązanie.